Ah… goedemorgen Europa! U bent wakker aan het worden. Het einde van de geschiedenis moet blijkbaar nog even wachten. De wereld blijkt een stuk rauwer te zijn dan gedacht. Decennialang hebben we ons afhankelijk gemaakt van Amerikaanse IT. Ik ben blij om te zien dat steeds meer mensen (en organisaties) wakker aan het worden zijn. Te lang heeft Europa IT als een commodity gezien die er altijd wel zal zijn. Andere mogendheden hadden het wel door: (superieure) technologie is randvoorwaardelijk voor welvaart, macht en veiligheid. De VS en China hebben daar een strategisch speerpunt van gemaakt, met succes.
Langzaam maar zeker begint het besef door te dringen dat als de IT-dienstverlening stil ligt, het land stil ligt. Sinds hoofdaanklager Karim Khan van het Internationaal Strafhof niet meer bij zijn e-mail en documenten kon, is duidelijk hoe makkelijk dat kan — en hoe weinig de techbedrijven daartegen kunnen (willen?) doen. Alle beloften van partijen zoals Microsoft om zich ‘hard op te stellen tegen het Witte Huis’ komen niet heel geloofwaardig meer over. Vooral ook omdat dergelijke partijen zich aan de Amerikaanse wet moeten houden. En die wet zegt, heel simpel gezegd, dat als de Amerikaanse overheid gegevens wil, zij die krijgt. Als de Amerikaanse overheid wil dat een persoon, organisatie of land wordt afgesloten van IT-diensten, dan gaat de knop om. Misschien willen de dienstverleners het niet, maar als ze het niet doen, hebben ze een probleem met oom Sam. En met oom Sam wil je geen ruzie hebben. Dus kiezen ze logischerwijs eieren voor hun geld. Eerlijk is eerlijk: u en ik zouden in hun positie waarschijnlijk hetzelfde doen.
Dit betekent wel dat het vertrouwen in dergelijke diensten hard aan het afnemen is. Voor mij persoonlijk is het vertrouwen weg en ik zie het ook niet meer terugkomen. Het argument ‘het zal wel meevallen’ is volgens mij niet van toepassing. Bij klanten en in mijn omgeving hoor ik nog steeds: “Maar mijn data/informatie is niet vertrouwelijk.” Dat kan misschien wel zo zijn, maar als je niet meer bij je informatie kunt, staat je organisatie heel snel stil. Deze diensten zijn verworden tot een (potentieel) economisch wapen.
Verbazend is het dan ook dat onder andere de verkoop van Solvinity (het platform waarop DigiD draait) aan een Amerikaanse partij dreigt te worden doorgezet, of dat de Belastingdienst zeer recentelijk heeft aangegeven toch de migratie naar M365 door te zetten. Dit zijn geen kleine partijen; dit zijn cruciale diensten met vertrouwelijke informatie, zonder welke wij als samenleving een gigantisch probleem hebben. Privacy- en securityliefhebbers geven al lange tijd aan dat dit zeer onverstandig is. Toch wordt er weinig gehoor gegeven aan de materiedeskundigen. Als je leest waarom er toch overgegaan moet worden, leest dat als een reeks drogredenen.
Argument: De Europese alternatieven werken niet.
Tegenargument: Jawel, het werkt alleen anders en daar moet je mee leren omgaan.
Argument: De hyperscalers bieden alle services geïntegreerd aan.
Tegenargument: De meeste services gebruik je toch niet.
Argument: De hyperscalers zijn heel scherp geprijsd.
Tegenargument: Totdat ze de prijs verhogen. En wacht maar tot je ziet wat het kost als je niet meer kunt werken.
Argument: Het mag niet van de Europese aanbestedingsregels.
Tegenargument: Waarom lukt het de Fransen dan wel?
En zo kunnen we nog wel een tijdje doorgaan. Alle redenen zijn relatief makkelijk te weerleggen en komen meestal neer op de redenering: “Maar zo hebben we het altijd gedaan.” Oftewel: het is zo lekker makkelijk.
Toegegeven, ik heb ook zo mijn momenten van zwakte gekend. De Amerikaanse spullenboel is wel erg gelikt en scherp geprijsd. En qua security… het koffiebudget van een van hun securityafdelingen is al hoger dan menig bedrijf aan totale omzet kan genereren (bij wijze van spreken). Terecht kun je dan de vraag stellen: “Nou Pier, ben jij nu helemaal over?” Nee, helaas nog niet, maar ik werk er wel aan. Stapje voor stapje. Ik gebruik nu LibreOffice in plaats van Microsoft. Mijn data is in eigen beheer (en geografisch redundant). Mijn e-mail gaat niet langer via een Exchange-server. Ik kies ervoor om Europese alternatieven voor MS Teams te gebruiken. En ik heb nu (als back-up) een Europese laptop met een Linux-distro. Just in case. En het werkt! Soms met wat eigenaardigheden, maar na een korte tijd wennen werkt het heel fijn. Fijn in gebruik, fijn in de wetenschap dat mijn informatie weer van mij is. En fijn om te weten dat als de stekker uit de grote diensten gaat, ik gewoon door kan. Hopelijk met mij een heleboel anderen ook.
We moeten wel realistisch zijn. Autonomie realiseren gaat tijd en moeite kosten. Ik weet: een volledige migratie kan soms best lastig zijn. Als eenpitter was het wat uitzoekwerk en daarna gestructureerd migreren. Het meeste werk was nog het maken (en testen) van alle back-ups. Voor een grotere organisatie komt er echt meer bij kijken. En hoe groter, hoe lastiger. Maar het is zeker niet onmogelijk — als je echt wilt. En echt willen komt voort uit het belang écht zien.
YES WE CAN.